Snelmenu

Constructive journalism

Verslag: Herman Spinhof
Kritische journalistiek hoeft niet negatief te zijn. Verslaggevers kunnen meewerken aan oplossingen. Metdeze visie maakt de Deense Cathrine Gyldensted steeds meer furore.

Geen nadruk meer op conflicten en problemen, maar op oplossingen en vooruitgang. Bijvoorbeeld een verhaal over een Deense stad waar de criminaliteit sterk is teruggedrongen dankzij initiatieven vanuit de gemeenschap. Veel journalisten laten zich nog moeilijk overtuigen. Bij velen leeft nog het idee dat goede kritische journalistiek gelijk staat aan negatieve journalistiek, oftewel: positief nieuws is onkritisch ‘zacht’ en onbelangrijk.

Cathrine Gyldensted, zelfstandig journalist, 15 jaar in dienst van DR, de Deense publieke omroep als journalist, presentator en correspondent in Washington DC.
Verander je mindset, je frame. Benader degene die je interviewt als gelijkwaardig, niet als de journalist die het weet of denkt te weten. Kritische journalistiek hoeft niet bij uitstek negatief of afbrekend te zijn. Nee, benader een dakloze met een positieve mindset. Vraag niet alleen naar het verleden en zoek niet alleen naar het drama en de sensatie, maar ontdoe het van de sensatie en  zoek samen met de dakloze (jij kan net zo goed in die situatie geraken) naar een toekomst met een reële oplossing. Dat is de boodschap die Cathrine Gyldensted uitdraagt.
Cathrine Gyldensted vertelt over een reportage die ze maakte als correspondent in de VS over een dakloze vrouw. ‘Bij het maken van die reportage begreep ik dat ik net zo in zo’n situatie terecht zou kunnen komen. Ik benaderde haar als zielig. Maar ze zei, ik ben niet zielig.’ Langzaam ontwikkelde zich een verhouding van gelijkwaardigheid. ‘Gingen we zoeken naar mogelijke oplossingen.’ Die reportage die daaruit voortkwam werd zeer goed ontvangen in Denemarken er kwamen vele reacties, veel meer dan op mijn voorgaande reportages. ‘Mensen toonden begrip en zochten mee naar oplossingen.’ Dat was het momentum voor Cathrine Gyldensted om haar houding en manier van verslaggeven te veranderen naar wat onder het kopje ‘constructieve’ journalistiek geschaard kan worden.

Negatieve emoties: als angst, droefheid en hopeloosheid die uit vroegere reportages spraken, veranderde ze naar positieve: hoop, vertrouwen, zoekend naar oplossingen, samenwerking en bemiddelen. Ga brainstormen over: wie gelukkig is en wie problemen kan oplossen en heeft opgelost. Wie is gepassioneerd en is betrokken? Wie heeft geleerd van breuken in zijn/haar leven? Betrek dat in je reportage.

Reportages richten zich door de bank genomen voor 70% op het verleden, 10% op het heden en 7% op de toekomst. Dat blijkt na analyse van BBC en CBC reportages. Hoe zet je nu stappen om problemen op te lossen? 
Vaak was ikzelf gericht op het verleden, als detective vroeg ik naar: wie deed wat? Wanneer? Hoe? Hoe kwam dat? En waarom? Veel verder dan dat kwam ik niet en komen de reportages niet die we geanalyseerd hebben. Niet op toekomst gericht: wat moet er veranderen? Zal jij dat doen en wanneer zal je dat doen? 
Ook de antropologische houding is op het verleden gericht met vragen als: had dit invloed op jou? En op anderen? Op wie en hoe en waarom? Verander die houding en richt je meer op de toekomst gericht. Wie moet je daarvoor benaderen? Een wetenschapper of iemand anders? Denk daarover na voordat je een reportage maakt en publiceert.

Ontwerp je reportage en ontwikkel een positief eind, laat het niet alleen bij het verleden. Maar overdrijf het positieve ook weer niet. Doe het proportioneel, verleden, heden, toekomst. Doe het waarheidsgetrouw. Bedenk dat bij droeve verhalen mensen (luisteraars, lezers, kijkers) weg gaan. Negatieve verhalen verkopen niet. Constructieve verhalen, zo blijkt uit onderzoek, onthouden mensen beter. Worden vaker gedeeld en geliked (uit onderzoek: 21 keer vaker dan negatieve verhalen). Ontdoe je verhaal van de sensatie, overstijg dat. Breng ook dat in balans.

Er zijn zoveel verhalen te vertellen over hetzelfde onderwerp, vanuit verschillende gezichtspunten.

Positieve journalistiek zijn verhalen als: kat gered uit boom. Of: man redt kind. De heldenverhalen.

Constructieve journalistiek gaat verder: werkt als een waakhond, heeft maatschappelijke relevantie, bevat belangrijke informatie waardoor mensen beter geïnformeerd zijn.

Cathrine Gyldensted heeft workshops gegeven en samengewerkt met onder meer: DR (Deens omroep), de Zweedse publieke omroep SVT en SRDe CorrespondentWashington PostHuffington Post en de Zuid-Afrikaanse Time Media Group.

Binnenkort verschijnt haar boek "How the other half works, Constructive Journalism - or how to innovate the news through the Science of Positive Psychology"  bij Amazon.

 Presentatie CONSTRUCTIEVE JOURNALISTIEK Cathrine Gyldensted